Iedereen heeft weleens een droge mond, bijvoorbeeld bij het wakker worden, na het sporten of als je zenuwachtig bent. Heb je er dagelijks en langdurig last van, dan maak je waarschijnlijk te weinig speeksel. Dat is meer dan vervelend: speeksel spoelt je mond schoon, neutraliseert zuren en beschermt je tanden. Op deze pagina lees je waar een droge mond door komt, wat het met je tanden doet en wat je eraan kunt doen.

Gecontroleerd door een tandarts. Laatst bijgewerkt: 13 november 2026.

Hoe merk je dat je een droge mond hebt?

• Een plakkerig, droog of branderig gevoel in je mond.
• Moeite met slikken, praten of droog eten zoals brood en crackers.
• Vaak dorst, ook 's nachts.
• Minder smaak of een slechte adem.
• Droge, ingescheurde lippen of mondhoeken.
• Een droge of rode tong.
• Een kunstgebit dat minder goed blijft zitten of gaat schuren.

Oorzaken van een droge mond

• Medicijnen. Dit is de meest voorkomende oorzaak. Bekende voorbeelden zijn middelen tegen depressie, hoge bloeddruk, allergie, misselijkheid, blaasklachten en plaspillen, en slaap- en kalmeringsmiddelen. Hoe meer medicijnen je gebruikt, hoe groter de kans. Stop nooit zelf met je medicatie, maar bespreek het met je arts of apotheker.
• Te weinig drinken. Bij warm weer, sporten, koorts of overgeven droog je sneller uit.
• Door je mond ademen. Bijvoorbeeld 's nachts, bij een verstopte neus, snurken of slaapapneu.
• Stress en spanning. Als je gespannen bent, maak je tijdelijk minder speeksel.
• Roken, alcohol en veel koffie. Die drogen je mond extra uit.
• Ouder worden. Vaak indirect, omdat je meer medicijnen gaat gebruiken.
• Aandoeningen. Zoals het syndroom van Sjögren, diabetes en sommige reumatische aandoeningen.
• Bestraling of chemotherapie in het hoofd- of halsgebied.

Droge mond 's nachts en bij het wakker worden

's Nachts maak je van nature minder speeksel. Slaap je met je mond open, snurk je of gebruik je een CPAP-apparaat, dan droogt je mond nog sneller uit. Ook een warme, droge slaapkamer speelt mee. Dit kan helpen:

• Zet een glas water naast je bed.
• Plak voor het slapen een XyliMelt op je tandvlees. Die lost langzaam op en houdt je mond urenlang vochtig.
• Smeer voor het slapen een speekselvervangende gel, zoals de Xyligel of de Vitis Droge Mond gel.
• Zorg voor een vochtige, niet te warme slaapkamer.
• Is je neus vaak verstopt of snurk je veel? Laat dat nakijken door je huisarts.

Droge mond en duizelig

Een droge mond samen met duizeligheid past vaak bij te weinig vocht. Drink rustig wat water en kijk of het binnen een paar uur zakt. Het kan ook een bijwerking zijn van medicijnen, bijvoorbeeld bloeddrukverlagers of plaspillen. Heb je daarnaast veel dorst, moet je veel plassen of houden de klachten aan, neem dan contact op met je huisarts. Dat kan bijvoorbeeld passen bij een te hoge bloedsuiker.

Droge lippen en tong

Bij een droge mond drogen je lippen ook sneller uit en kunnen je mondhoeken inscheuren. Een vette lippenbalsem uit onze lipverzorging helpt. Je tong kan droog, rood of branderig aanvoelen. Een zachte tongreiniger en een milde tandpasta zonder SLS prikken minder.

Wat doet een droge mond met je tanden?

Zonder genoeg speeksel blijven bacteriën en zuren langer in je mond. Daardoor neemt de kans toe op:

• gaatjes, vooral langs het tandvlees en bij oude vullingen;
• tanderosie, omdat zuren minder goed worden geneutraliseerd;
• ontstoken tandvlees;
• een slechte adem;
• schimmelinfecties in de mond;
• schuren of loszitten van een kunstgebit.

Ga daarom bij een langdurig droge mond regelmatig naar je tandarts of mondhygiënist, ook als je nergens pijn hebt.

Wat kun je zelf doen?

• Drink verspreid over de dag kleine slokjes water.
• Kauw suikervrije kauwgom om je speeksel op gang te brengen.
• Beperk koffie, alcohol en roken.
• Vermijd zure en suikerrijke tussendoortjes, of spoel daarna je mond met water.
• Poets twee keer per dag met een milde fluoridetandpasta zonder SLS.
• Gebruik een mondspoeling zonder alcohol.
• Reinig dagelijks tussen je tanden met een rager.

Welke producten helpen bij een droge mond?

Speeksel stimuleren

Maak je nog wel speeksel, maar te weinig? Dan helpt het om je speekselklieren te prikkelen. XyliMelts milde munt en XyliMelts muntvrij zijn schijfjes met xylitol die je op je tandvlees plakt. Ze werken overdag en 's nachts.

Speeksel vervangen

Is stimuleren niet genoeg, dan geeft een gel of spray direct verlichting.

• Gel blijft langer zitten en is prettig voor de nacht: Xyligel, Vitis Droge Mond gel of GUM Hydral gel.
• Spray is handig overdag en onderweg: Vitis Droge Mond spray of GUM Hydral spray.

Milde tandpasta en mondspoeling

Kies een tandpasta en spoeling die speciaal voor een droge mond zijn gemaakt, zoals de Vitis Droge Mond tandpasta en mondspoeling, of de GUM Hydral tandpasta en mondwater.

Bekijk alle producten bij een droge mond

Wanneer naar de tandarts of huisarts?

• Je hebt al weken last van een droge mond, zonder duidelijke oorzaak.
• Je hebt moeite met eten, slikken of praten.
• Je speekselklieren (voor je oor of onder je kaak) zijn gezwollen of pijnlijk.
• Je hebt ook droge ogen. Dat kan passen bij het syndroom van Sjögren.
• Je hebt veel dorst en moet veel plassen.
• Je krijgt opvallend vaak gaatjes of je tandvlees bloedt.

Je tandarts kijkt naar je tanden en tandvlees en adviseert over extra fluoride. Je huisarts kan je medicijnen nalopen en onderzoeken of er een aandoening achter zit.

Veelgestelde vragen

Is een droge mond gevaarlijk?

Meestal niet, maar een langdurig droge mond vergroot de kans op gaatjes, ontstoken tandvlees en schimmelinfecties. Daarom is het belangrijk om er iets aan te doen en je tanden extra goed te verzorgen.

Kan stress een droge mond geven?

Ja. Bij spanning en angst maak je tijdelijk minder speeksel. Zodra je ontspant, komt het meestal vanzelf terug.

Welke tandpasta is goed bij een droge mond?

Een milde tandpasta met fluoride en zonder SLS (natriumlaurylsulfaat), zoals de Vitis Droge Mond of GUM Hydral tandpasta. Die prikt minder en droogt je mond niet extra uit.

Helpt kauwgom tegen een droge mond?

Ja, suikervrije kauwgom prikkelt je speekselklieren. Kies kauwgom met xylitol en zonder suiker.

Wat is het verschil tussen een gel en een spray?

Een gel blijft langer zitten en is daardoor fijn voor de nacht. Een spray werkt direct en is handig onderweg. Veel mensen gebruiken overdag een spray en 's nachts een gel of XyliMelts.

Vragen?

Twijfel je welk middel bij je situatie past? Stuur ons een bericht. Je vraag wordt beantwoord door iemand uit de mondzorg.